काठमाडौं —अमेजनले आफ्ना ‘प्रोजेक्ट कुपर’ अन्तर्गत पहिलो चरणका २७ वटा इन्टरनेट उपग्रहहरू प्रक्षेपण गर्न लागेको छ। आगामी अप्रिल ९ तारिखका दिन अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित केप क्यानेभेरल स्पेस फोर्स स्टेशनबाट युनाइटेड लन्च एलायन्सको Atlas V रकेटमार्फत यी उपग्रहहरू अन्तरिक्षमा पठाइनेछ।
‘प्रोजेक्ट कुपर’ अमेजनको विशाल उपग्रह नेटवर्क बनाउने योजना हो, जसले पृथ्वीको निम्न कक्षामा (LEO) ३,२०० भन्दा बढी उपग्रहहरू राख्नेछ। यसले एलन मस्कको ‘स्टारलिंक’ परियोजनासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। अमेजनले यस्ता ८० वटा प्रक्षेपण मिसन सुरक्षित गरिसकेको छ, जसमा Arianespace, Blue Origin, र SpaceX समेत सहभागी छन्।
अमेजनले यो इन्टरनेट सेवा सन् २०२५ भित्र विश्वभर ‘प्रायः जुनसुकै स्थान’ बाट उपलब्ध हुने गरी सुरु गर्ने योजना बनाएको छ। प्रयोगकर्ताहरूले उपग्रहहरूसँग जडान हुन विशेष टर्मिनल एण्टेना प्रयोग गर्नु पर्नेछ। कम्पनीले सार्वजनिक गरे अनुसार, सबैभन्दा सानो एण्टेना मात्र ७ इन्चको चौकोन हुनेछ र यसको तौल करिब एक पाउण्ड मात्रै हुनेछ, जसले १०० Mbps सम्मको गतिको सेवा प्रदान गर्न सक्नेछ।
यसका अतिरिक्त, अमेजनले आवासीय र व्यवसायिक प्रयोगकर्ताहरूका लागि ठूलो आकारका टर्मिनलहरू पनि ल्याउनेछ, जसले १ Gbps सम्मको गतिको इन्टरनेट सेवा दिनेछन्। यी टर्मिनलहरूको मूल्य ४०० अमेरिकी डलरभन्दा कम राख्ने लक्ष्य राखिएको छ, र सम्भवतः थप प्रयोगकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्न अनुदान समेत दिइन सक्छ।
प्रोजेक्ट कुपर अन्तर्गतका उपग्रहहरू पृथ्वीको सतहबाट ६३० किमी माथि, घण्टामा २७,३५९ किलोमिटरको गतिमा घुम्नेछन् र करिब ९० मिनेटमा पृथ्वीको एक फन्को लगाउनेछन्। हाल Starlink का ७,००० भन्दा बढी LEO उपग्रहहरू कक्षामा छन्, जसको सुरुवात २०१९ मा भएको थियो।
KA-01 मिशनमा प्रक्षेपण गरिने उपग्रहहरूलाई “डाइलेक्ट्रिक मिरर फिल्म” नामक विशेष कोटिंग गरिएको छ, जसले सूर्यको प्रकाश परावर्तन कम गर्न मद्दत गर्छ र खगोलविद्हरूको अवलोकनमा असर कम गर्ने उद्देश्य राखिएको छ।
अमेजनले २०२३ मा दुईवटा प्रोटोटाइप उपग्रहहरू सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरिसकेको छ, तर यो मिशन पहिलो पटक पूर्णरूपमा तयार भएका उपग्रहहरू प्रक्षेपण गर्ने भएकोले केही नयाँ चुनौती र जोखिमहरू रहने सम्भावना पनि छ।
प्रोजेक्ट कुपरका उपाध्यक्ष राजीव बड्यालले भने, “हामीले जमिनमा व्यापक परीक्षण गरिसकेका छौं, तर केहि कुरा भने सिधै अन्तरिक्षमै परीक्षण गरेर मात्र सिक्न सकिन्छ। यो हाम्रो वास्तविक उपग्रह डिजाइनको पहिलो उडान हुनेछ र पहिलो पटक यति ठूलो संख्यामा उपग्रहहरू एकै पटक प्रक्षेपण गरिनेछ।”
उनले थपे, “मिशन जे-जस्तो भए पनि, यो हाम्रो यात्राको सुरुवात मात्र हो। हामी सिक्दै, अनुकूल हुँदै, भविष्यमा पटक–पटक प्रक्षेपणको तयारीमा जुट्नेछौं।”
