लन्डन − सामाजिक सञ्जाल एक्स (पूर्व ट्विटर) मा बाल यौन दुर्व्यवहार सम्बन्धी सामग्री (CSAM) को बिगबिगी बढेको भन्दै बेलायती नियामक निकाय ‘अफकम’ (Ofcom) ले औपचारिक अनुसन्धान सुरु गरेको छ। नयाँ अनलाइन सुरक्षा ऐन (Online Safety Act) अन्तर्गत कुनै पनि ठूला प्रविधि कम्पनीमाथि बेलायतमा सुरु गरिएको यो पहिलो ठूलो कानुनी कारबाही हो।
अफकमले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै एक्सले आफ्नो प्लेटफर्मबाट बाल यौन शोषणका सामग्री हटाउन र त्यस्ता गतिविधि रोक्न पर्याप्त कदम नचालेको आरोप लगाएको छ। अनुसन्धानका क्रममा एक्सको सामग्री सञ्चालन (Content Moderation) पद्धति र सुरक्षा मापदण्डहरूको सुक्ष्म अध्ययन गरिने नियामकले जनाएको छ।
के हो मुख्य विवाद ?
बेलायतको नयाँ नियम अनुसार सामाजिक सञ्जालहरूले आफ्नो प्लेटफर्ममा अवैध सामग्री, विशेष गरी बालबालिकालाई हानि पुऱ्याउने दृश्य वा सूचनाहरू तत्काल हटाउनुपर्ने व्यवस्था छ। तर, एलन मस्कले एक्स खरिद गरेपछि कर्मचारी कटौती र सुरक्षा टोलीमा आएको फेरबदलका कारण यस्ता आपत्तिजनक सामग्रीको संख्या ह्वात्तै बढेको दाबी गरिएको छ।
अफकमका अनुसार एक्सले बाल सुरक्षाका विषयमा सोधिएका प्रश्नहरूको चित्तबुझ्दो जवाफ नदिएको र आवश्यक तथ्याङ्क उपलब्ध गराउन ढिलाइ गरेपछि औपचारिक अनुसन्धानको बाटो रोजिएको हो।
सम्भावित जरिवाना र कानुनी संकट
यदि अनुसन्धानबाट एक्स दोषी ठहरिएमा उसले भारी जरिवानाको सामना गर्नुपर्नेछ। बेलायती कानुन अनुसार:
- कम्पनीको विश्वव्यापी वार्षिक कारोबारको १० प्रतिशतसम्म जरिवाना हुन सक्ने।
- प्लेटफर्मलाई बेलायतभित्र प्रतिबन्ध लगाउन वा सञ्चालनमा कडा रोक लगाउन सकिने।
- गम्भीर लापरबाही देखिएमा कम्पनीका उच्च अधिकारीहरूमाथि समेत कानुनी दायित्व रहने।
एक्सको बचाउ र मस्कको चुनौती
यसअघि एक्सका मालिक एलन मस्कले आफ्नो प्लेटफर्म ‘फ्री स्पीच’ (अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता) को पक्षमा रहेको बताउँदै आएका छन्। यद्यपि बाल यौन शोषण जस्ता गम्भीर अपराधका विषयमा पनि उदासीन देखिएको भन्दै विज्ञापनदाता र अधिकारकर्मीहरूले मस्कको आलोचना गर्दै आएका छन्।
यस अनुसन्धानले विश्वभरका अन्य नियामक निकायहरूलाई पनि सामाजिक सञ्जालको उत्तरदायित्वबारे थप कडा कदम चाल्न दबाब दिने देखिएको छ। एप्पल र गुगल जस्ता कम्पनीहरूसँग एआई सहकार्यको चर्चा भइरहँदा एक्स भने सुरक्षा र नियमनको विवादमा फसेको हो।
