काठमाण्डौ − पछिल्लो समय विश्वभर फेसबुक र इन्स्टाग्राम जस्ता सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूमा निराशा बढ्दै गएको पाइएको छ। ‘मेटा’ अन्तर्गतका यी दुई लोकप्रिय प्लाटफर्मबाट बाहिरिन चाहने (डिलिट गर्न खोज्ने) प्रयोगकर्ताको संख्यामा ठूलो वृद्धि भएको विभिन्न तथ्याङ्कहरूले देखाएका हुन्।
डाटा गोपनियता, मानसिक स्वास्थ्यमा पर्ने असर र अनावश्यक विज्ञापनका कारण प्रयोगकर्ताहरूले आफ्ना एकाउन्ट स्थायी रूपमा बन्द गर्ने प्रक्रिया (How to delete Facebook/Instagram) इन्टरनेटमा बढी खोज्न थालेका छन्।
किन बढ्दैछ ‘डिजिटल डिटक्स’ को मोह ?
इन्टरनेट सर्च इन्जिनहरूको तथ्याङ्क अनुसार, पछिल्ला महिनाहरूमा सामाजिक सञ्जाल छोड्ने तरिका खोज्ने दरमा दोहोरो अंकको वृद्धि भएको छ। यसका मुख्य कारणहरू यस्ता छन्:
- गोपनियताको जोखिम: प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत डाटा विज्ञापनदातालाई बेचेको र सुरक्षा कमजोरीका कारण डाटा चोरी हुने डर।
- मानसिक तनाव: इन्स्टाग्रामको ‘फिल्टर’ युक्त दुनियाँ र तुलना गर्ने बानीले युवा पुस्तामा बढाएको डिप्रेसन र एन्जाइटी।
- समयको बर्बादी: ‘रिल्स’ र ‘फिड’ मा घण्टौँ झुण्डिने बानी (Doomscrolling) बाट मुक्त हुन चाहनेको संख्या ठूलो छ।
- नियमनमा कडाइ: पछिल्लो समय विभिन्न देशका सरकारले सामाजिक सञ्जालमाथि लगाएको प्रतिबन्ध र कडा नियमनले पनि प्रयोगकर्तालाई विकल्प खोज्न बाध्य पारेको छ।
कसरी डिलिट गर्ने एकाउन्ट ?
मेटाले आफ्ना प्रयोगकर्तालाई एकाउन्ट डिलिट गर्ने प्रक्रिया निकै जटिल बनाएको आरोप लाग्दै आएको छ। यद्यपि, सेटिङभित्रको ‘एकाउन्ट सेन्टर’ (Account Center) मा गएर प्रयोगकर्ताले निश्चित प्रक्रिया पूरा गरी आफ्नो डाटा डाउनलोड गरेर एकाउन्ट हटाउन सक्छन्।
प्रविधि विश्लेषकहरूका अनुसार, फेसबुकले प्रयोगकर्तालाई सिधै ‘डिलिट’ गर्नुको सट्टा ‘डिएक्टिभेट’ (Deactivate) गर्न प्रोत्साहित गर्छ, ताकि भविष्यमा उनीहरू फेरि फर्कन सकून्। तर, स्थायी रूपमा डिलिट गरेपछि ३० दिनसम्म लग-इन नगरेमा मात्र सबै डाटा पूर्ण रूपमा हट्ने प्रावधान छ।
विज्ञापनदातालाई धक्का
प्रयोगकर्ताहरू प्लेटफर्मबाट बाहिरिनु मेटाका लागि ठूलो आर्थिक चुनौती पनि हो। फेसबुक र इन्स्टाग्रामको मुख्य आम्दानीको स्रोत विज्ञापन नै हो। प्रयोगकर्ताको संख्या घट्दा वा उनीहरूको ‘इन्गेजमेन्ट’ कम हुँदा विज्ञापन बजारमा मेटाको पकड कमजोर हुने देखिन्छ।
यही ट्रेन्डलाई मध्यनजर गर्दै अहिले धेरै ‘टेक’ वेबसाइटहरूले प्रयोगकर्ता तान्नका लागि एकाउन्ट डिलिट गर्ने सजिलो निर्देशिका (Tutorial) सम्बन्धी सामग्रीलाई प्राथमिकताका साथ प्रकाशन गरिरहेका छन्।
