काठमाडौं — सहरको ट्राफिक जाम छल्न विकास गरिएका ‘फ्लाइङ ट्याक्सी’ (विद्युतीय विमान) हरूले अब युद्धमैदानमा पनि आफ्नो स्थान बनाउने तयारी थालेका छन्। पछिल्लो समय विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले आफ्ना भर्टिकल टेक-अफ एन्ड ल्यान्डिङ (eVTOL) विमानहरूलाई सैन्य प्रयोजनका लागि अनुकूल बनाउन कसरत सुरु गरेका हुन्।
व्यापारिक उडानबाट सैन्य मिसनतर्फ
सुरुवाती चरणमा सहरी यातायातलाई सहज बनाउने लक्ष्यका साथ निर्माण गरिएका यी विमानहरूको क्षमता देखेर रक्षा क्षेत्रका विज्ञहरू आकर्षित भएका छन्। विशेषगरी मानवरहित वा पाइलटसहितका यी साना विमानहरूलाई युद्धग्रस्त क्षेत्रमा सामान आपूर्ति गर्न, घाइतेहरूको उद्धार गर्न र जासुसी गतिविधिमा प्रयोग गर्न सकिने देखिएको छ।
सैन्य क्षेत्रमा यसको प्रयोग हुनुका मुख्य कारणहरू:
- शान्त सञ्चालन: परम्परागत हेलिकप्टरको तुलनामा यी विद्युतीय विमानहरू निकै कम आवाज निकाल्छन्, जसले गर्दा शत्रु पक्षको नजरबाट जोगिन सजिलो हुन्छ।
- खर्चमा कटौती: ठूला सैन्य विमान वा हेलिकप्टरको तुलनामा यस्ता ‘फ्लाइङ ट्याक्सी’को सञ्चालन र मर्मत खर्च निकै कम हुने दाबी गरिएको छ।
- छरितोपन: यिनलाई उडान भर्न र अवतरण गर्न कुनै ठुलो धावनमार्ग आवश्यक पर्दैन, जसले गर्दा अप्ठ्यारो भौगोलिक क्षेत्रमा पनि यी प्रभावकारी हुन्छन्।
ठूला कम्पनीहरूको सक्रियता
जबी एभिएसन (Joby Aviation) र आर्चर एभिएसन (Archer Aviation) जस्ता यस क्षेत्रका अग्रणी कम्पनीहरूले अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) सँगको सहकार्यलाई तीव्र पारेका छन्। रिपोर्टहरूका अनुसार, यी कम्पनीहरूले करोडौँ डलरका सम्झौताहरू गरिसकेका छन्। उनीहरूले आफ्ना प्रोटोटाइपहरूलाई सैन्य मापदण्ड अनुसार परीक्षण गरिरहेका छन्।
चुनौती र सम्भावना
यद्यपि, युद्धमैदानको कठोर वातावरणमा यी ब्याट्रीबाट चल्ने विमानहरूको टिकाउपन र सुरक्षालाई लिएर अझै केही प्रश्नहरू बाँकी नै छन्। तर, प्रविधिमा भइरहेको द्रुत विकासले छिट्टै नै आकाशमा ‘फ्लाइङ ट्याक्सी’ हरू युद्धको नयाँ हतियारका रूपमा देखिने निश्चित जस्तै छ।
यसले भविष्यको युद्धकलालाई मात्र परिवर्तन गर्ने छैन, बल्कि रक्षा प्रविधिमा निजी क्षेत्रको दबदबालाई समेत नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्लेषण गरिएको छ।
