काठमाडौं — पछिल्लो समय अनलाइन डेटिङ र सामाजिक सञ्जालको क्षेत्रमा ठुलो फेरबदल देखिन थालेको छ। टिन्डर, बम्बल र फेसबुक जस्ता स्थापित प्लेटफर्महरूबाट प्रयोगकर्ताहरू दिक्क भइरहेका बेला नयाँ सोच र प्रविधिसहितका स्टार्टअपहरूले बजारमा हलचल ल्याएका छन्।
भर्खरै सार्वजनिक एक प्रतिवेदन अनुसार, डेटिङ र सोसल नेटवर्किङका क्षेत्रमा सक्रिय १४ वटा नयाँ स्टार्टअपहरूले करोडौँ डलर लगानी जुटाउन सफल भएका छन्। यी स्टार्टअपहरूले प्रयोगकर्तालाई ‘स्वाइप’ गर्ने परम्परागत झन्झटबाट मुक्त गरी वास्तविक र अर्थपूर्ण सम्बन्ध जोड्ने नयाँ उपायहरू अघि सारेका छन्।
के छ नयाँ स्टार्टअपहरूको योजना?
विश्लेषण गरिएका १४ वटा ‘पिच डेक’ (लगानीकर्तालाई बुझाइने व्यावसायिक योजना) का अनुसार यी कम्पनीहरूले मुख्य गरी तीनवटा कुरामा जोड दिएका छन्:
- डिजिटलबाट ‘रियल लाइफ’ भेटघाट: धेरैजसो नयाँ एपहरूले प्रयोगकर्तालाई स्क्रिनमा मात्र सीमित नराखी प्रत्यक्ष भेटघाटका लागि प्रोत्साहित गर्ने फिचरहरू ल्याएका छन्। केही एपले त ‘च्याट’ गर्ने सुविधा हटाएर सिधै ‘डेट’ बुक गर्ने मोडल अपनाएका छन्।
- आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को प्रयोग: म्याचमेकिङलाई अझ सटिक बनाउन र नक्कली प्रोफाइलहरू (Catfishing) पहिचान गर्न एआईको व्यापक प्रयोग गरिएको छ।
- निस (Niche) कम्युनिटी: सबैलाई एउटै डालोमा राख्नुको सट्टा विशेष रुचि भएका समूहहरू (जस्तै: कलाकार, फिटनेस प्रेमी वा विशिष्ट पेशाकर्मी) का लागि छुट्टाछुट्टै प्लेटफर्महरू तयार पारिएका छन्।
लगानीकर्ताको आँखामा डेटिङ बजार
विश्वभरका ठूला भेन्चर क्यापिटलहरूले यी स्टार्टअपमा अर्बौं रुपैयाँ लगानी गरिरहेका छन्। रिपोर्टका अनुसार ‘फर्स्ट राउन्ड अन मी’, ‘पाई’, र ‘पोज’ जस्ता कम्पनीहरूले केवल एक आइडिया र १०-१५ पेजको योजनाकै भरमा ३ देखि २२ मिलियन डलरसम्मको कोष संकलन गर्न सफल भएका छन्।
यसले के संकेत गर्छ भने, मानिसहरू अब पुराना सामाजिक सञ्जालको अल्गोरिदमबाट मुक्त हुन चाहन्छन् र प्रविधि कम्पनीहरूले त्यसैलाई अवसरका रूपमा लिएका छन्।
नेपालमा पनि बढ्दो प्रभाव
विश्व बजारमा आएको यो परिवर्तनको लहर नेपालमा पनि देखिन थालेको छ। नेपाली युवापुस्तामाझ पनि विदेशी डेटिङ एपसँगै स्वदेशी म्याचमेकिङ एपहरूको प्रयोग बढ्दो छ। यद्यपि, सुरक्षा र गोपनीयताको विषय भने अझै पनि चुनौतीपूर्ण नै देखिएको छ।
प्रविधि विज्ञहरूका अनुसार, अबको दुई वर्षभित्र ‘सोसल मिडिया’ को परिभाषा बदलिनेछ, जहाँ भर्चुअल लाइक र कमेन्टभन्दा बढी ‘भौतिक उपस्थिति’ र ‘साझा रुचि’ लाई प्राथमिकता दिइनेछ।
