काठमाण्डौ — अफ्रिकी मुलुक युगान्डामा चुनावी तनावका बीच बन्द गरिएको इन्टरनेट सेवा ५ दिनपछि आंशिक रूपमा सुचारु भएको छ। गत बिहीबार सम्पन्न राष्ट्रपतीय निर्वाचनको सुरक्षालाई कारण देखाउँदै सरकारले देशभर इन्टरनेट ब्ल्याकआउट गरेको थियो।
आइतबार रातिदेखि केही इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरूले सेवा पुनः सुचारु गरे पनि फेसबुक, ह्वाट्सएप र एक्स (ट्वीटर) जस्ता सामाजिक सञ्जालहरूमाथिको प्रतिबन्ध भने अझै कायमै राखिएको छ।
चुनाव र इन्टरनेट ब्ल्याकआउट
युगान्डाका ८१ वर्षीय राष्ट्रपति योवेरी मुसेभेनीले सातौँ कार्यकालका लागि जित हासिल गरेसँगै इन्टरनेट सेवा बिस्तारै खुला गरिएको हो। युगान्डा सञ्चार प्राधिकरण (UCC) ले ‘गलत सूचना र अफवाह’ फैलिन नदिन तथा चुनावी धाँधली रोक्न भन्दै गत मंगलबारदेखि नै इन्टरनेट काट्न निर्देशन दिएको थियो।
इन्टरनेट बन्द हुँदा चुनावी नतिजाको पारदर्शितामाथि प्रश्न उठेको भन्दै विपक्षी दल र अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकारवादी संस्थाहरूले कडा आलोचना गरेका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघले पनि सूचनाको हक कुण्ठित गरेको भन्दै युगान्डा सरकारको यस कदमप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ।
व्यवसायमा ठूलो असर
पाँच दिनसम्म इन्टरनेट पूर्ण रूपमा ठप्प हुँदा युगान्डाको अर्थतन्त्रमा करोडौँ डलरको क्षति पुगेको अनुमान गरिएको छ। अनलाइन बैंकिङ, इ–कमर्स र डिजिटल भुक्तानी सेवाहरू बन्द हुँदा सर्वसाधारणले ठूलो सास्ती खेप्नुपरेको थियो। टेलिकम कम्पनीहरूले आफ्ना ग्राहकलाई म्यासेज पठाउँदै सेवा सुचारु भएको जानकारी दिए पनि सामाजिक सञ्जाल प्रयोगका लागि भने थप सरकारी निर्देशन पर्खनुपर्ने बताएका छन्।
सामाजिक सञ्जाल किन अझै बन्द?
युगान्डा सरकारले सामाजिक सञ्जाललाई ‘अस्थिरता फैलाउने माध्यम’ को रूपमा लिँदै आएको छ। विशेष गरी सन् २०२१ को निर्वाचनदेखि नै फेसबुकमाथि लगाइएको प्रतिबन्ध अझै हटेको छैन। यसपटक पनि प्रदर्शनकारीहरूलाई संगठित हुन नदिन र सरकार विरोधी पोस्टहरू रोक्नका लागि मेसेजिङ एप र सोसल मिडियामाथिको नियन्त्रणलाई निरन्तरता दिइएको विज्ञहरूको विश्लेषण छ।
