काठमाण्डौ — अष्ट्रेलियाको टेलिकम पूर्वाधार क्षेत्रमा सक्रिय कम्पनी ‘सबको’ (Subco) ले समुद्रमुनि बिछ्याइने विश्वकै सबैभन्दा लामो निरन्तर अप्टिकल केबल निर्माण गर्ने घोषणा गरेको छ । ‘एपीएक्स इस्ट’ (APX East) नाम दिइएको यो महत्त्वाकांक्षी परियोजनाले अष्ट्रेलिया र अमेरिकालाई सिधै जोड्नेछ, जसले विश्वव्यापी इन्टरनेट ट्राफिक र कनेक्टिभिटीमा नयाँ युगको सुरुवात गर्ने विश्वास लिइएको छ ।
सन् २०२८ को अन्त्यसम्ममा व्यावसायिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखिएको यो केबल अष्ट्रेलियाको सिड्नीदेखि अमेरिकाको सान डिएगोसम्म फैलिनेछ ।
प्राविधिक रूपमा विश्वकै उत्कृष्ट
यो केबल अन्य परम्परागत सबसी केबलभन्दा प्राविधिक रूपमा निकै उन्नत रहेको छ । यसका मुख्य प्राविधिक पक्षहरू यस प्रकार छन्:
- निरन्तर अप्टिकल मार्ग: १२ हजार किलोमिटरभन्दा बढी लामो यो केबलमा बीचमा कतै पनि ‘ल्यान्डिङ पोइन्ट’ वा डाटा रिसेट गर्ने स्टेशनहरू हुने छैनन् । सबकोका अनुसार यो विश्वकै सबैभन्दा लामो ‘कन्टिन्युअस अप्टिकल पाथ’ हुनेछ ।
- रिजेनेरेसन मुक्त प्रविधि: सामान्यतया लामो दुरीमा डाटा सिग्नल कमजोर हुने भएकाले बीच-बीचमा सिग्नल दोहोर्याउने (Regeneration) प्रविधि चाहिन्छ । तर, यो केबलमा यस्तो कुनै अवरोधबिना सिधै सिग्नल प्रवाह हुनेछ, जसले इन्टरनेटको गति (Latency) लाई निक्कै तीव्र बनाउनेछ ।
- उन्नत पावर सिस्टम: समुद्रमुनि कुनै खराबी आएमा वा प्राकृतिक विपत्ति परेमा पनि केबलको एक छेउबाट मात्रै पूरै प्रणालीलाई विद्युत आपूर्ति (Single-end power fed) गर्न सकिने प्रविधि यसमा जडान गरिएको छ ।
- विशाल ब्यान्डविथ: १६ जोडी फाइबर रहने यस केबलले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) का लागि आवश्यक पर्ने विशाल डाटा प्रवाहलाई सहजै धान्न सक्ने क्षमता राख्दछ ।
विश्वव्यापी इन्टरनेट ट्राफिकमा पार्ने प्रभाव
यो केबल सञ्चालनमा आएपछि विश्वको डिजिटल नक्सामा ठूलो हेरफेर हुने विज्ञहरूको विश्लेषण छ:
१. एआई र क्लाउड कम्प्युटिङको मेरुदण्ड: सन् २०२८ सम्ममा अष्ट्रेलियामा स्थापना हुने ठूला एआई फ्याक्ट्रीहरूका लागि आवश्यक पर्ने १०० देखि २०० टेराबिट प्रति सेकेन्डको अन्तर्राष्ट्रिय डाटा मागलाई यसले पुरा गर्नेछ । यसले गुगल, माइक्रोसफ्ट र मेटा जस्ता कम्पनीहरूका लागि डाटा ट्रान्सफर सहज बनाउनेछ ।
२. अमेरिकी निर्भरतामा कमी: अष्ट्रेलियाको आफ्नै सार्वभौम स्वामित्व रहने यो पहिलो ‘हाइपरकेबल’ हो । यसले गर्दा अष्ट्रेलियाको कनेक्टिभिटीका लागि अमेरिकी कम्पनीहरूमाथिको निर्भरता घट्ने र राष्ट्रिय सुरक्षा मजबुत हुने देखिन्छ ।
३. इन्टरनेटको मूल्य र गुणस्तर: धेरै ब्यान्डविथ र कम अवरोध हुने यो नयाँ रुटले गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्टरनेटको लागत घट्न सक्ने र प्रयोगकर्ताले उच्च गतिको इन्टरनेट अनुभव गर्न पाउनेछन् ।
४. प्रशान्त क्षेत्रको विकास: सन् २०२९ सम्ममा यो केबललाई हवाई र फिजीमा पनि विस्तार गरिनेछ । यसले प्रशान्त महासागरका टापु राष्ट्रहरूलाई विश्वकै आधुनिक डिजिटल सञ्जालमा जोडेर त्यहाँको शिक्षा, स्वास्थ्य र व्यापारमा क्रान्ति ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
नयाँ रुटको खोजी
हाल अष्ट्रेलिया र अमेरिका जोड्ने ‘हावाइकी’ (Hawaiki) र ‘सदन क्रस नेक्स्ट’ जस्ता केबलहरू सञ्चालनमा छन् । तर, एपीएक्स इस्टले सिड्नीको विद्यमान केबल जोनभन्दा बाहिर नयाँ स्थानमा ल्यान्डिङ गर्ने भएकाले प्राकृतिक प्रकोप वा अन्य अवरोधका बेला पनि इन्टरनेट सेवा अविच्छिन्न रहन मद्दत पुग्नेछ ।
सबकोका संस्थापक बेभन स्लाटरीका अनुसार यो केबलले भविष्यको ‘डाटा डिमान्ड’लाई ध्यानमा राखेर डिजाइन गरिएको हो र यसले अष्ट्रेलियालाई विश्वकै एक प्रमुख डिजिटल हब बनाउनेछ ।
