काठमाण्डौ — लामो समयको अन्योल र भू-राजनीतिक खिचातानीपछि लोकप्रिय भिडियो एप टिकटक अन्ततः नयाँ स्वामित्वमा गएको छ । विशेषगरी अमेरिकी बजारमा प्रतिबन्धबाट जोगिन टिकटकले आफ्नो स्वामित्व संरचनामा ठूलो परिवर्तन गरी ‘टिकटक युएसडीएस’ (TikTok USDS Joint Venture LLC) नामक नयाँ कम्पनी स्थापना गरेको छ ।
यो परिवर्तन केवल कागजी मात्र नभई टिकटकको मुटु मानिने यसको ‘अल्गोरिदम’ र प्रयोगकर्ताले देख्ने ‘फिड’ (Feed) मा समेत देखिने गरी परिवर्तन हुने विश्लेषण गरिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार टिकटकको नयाँ मालिक र नयाँ नियमले प्रयोगकर्ताको दैनिक अनुभवमा उल्लेख्य प्रभाव पार्नेछ ।
१. अल्गोरिदमको ‘पुनर्प्रशिक्षण’ (Retraining)
टिकटकको सबैभन्दा बलियो पक्ष यसको ‘फर यू’ (For You) पेज हो, जसले प्रयोगकर्तालाई उनीहरूले मन पराउने भिडियोहरू ठ्याक्कै देखाउँछ । अबको नयाँ व्यवस्था अनुसार, टिकटकको यो प्रविधिलाई ओराकल (Oracle) र अन्य अमेरिकी लगानीकर्ताहरूको निगरानीमा नयाँ तरिकाले ‘ट्रेन’ गरिनेछ । यसको अर्थ अब अमेरिकी प्रयोगकर्ताहरूको डाटालाई मात्र आधार मानी भिडियोहरू सिफारिस गरिनेछ, जसले गर्दा फिडमा देखिने सामग्रीहरू पहिलेको तुलनामा बढी ‘क्षेत्रीय’ वा ‘स्थानीय’ प्रकृतिका हुन सक्छन् ।
२. कन्टेन्ट मोडरेसन (Content Moderation) मा कडाइ
नयाँ स्वामित्व आएपछि टिकटकले सामग्रीको जाँचबुझ (Moderation) गर्ने तरिकामा पनि परिवर्तन ल्याउनेछ । पहिले चिनियाँ कम्पनी बाइटडान्स (ByteDance) को प्रभाव रहेको भनिएका नीतिहरू अब अमेरिकी लगानीकर्ता र त्यहाँको सुरक्षा कानुन अनुसार चल्नेछन् । यसले गर्दा राजनीतिक सामग्री, विज्ञापन र सुरक्षा मापदण्डहरूमा नयाँ नियमहरू लागू हुन सक्छन्, जसको प्रत्यक्ष असर प्रयोगकर्ताले देख्ने भिडियोहरूमा पर्नेछ ।
३. ‘ग्लोबल’ अनुभवमा केही कमी आउन सक्ने
टिकटक एउटा विश्वव्यापी प्लाटफर्म हो जहाँ नेपालका प्रयोगकर्ताले अमेरिका वा युरोपका ट्रेन्डहरू सजिलै देख्न पाउँछन् । तर, स्वामित्वको यो बाँडफाँड र डाटा सुरक्षाका कडा नियमहरूका कारण ‘ग्लोबल फिड’ र ‘लोकल फिड’ बीचको सन्तुलन बिग्रन सक्ने चिन्ता विज्ञहरूले व्यक्त गरेका छन् । यदि प्रत्येक देशका लागि छुट्टाछुट्टै अल्गोरिदम चलाइयो भने टिकटकको ‘विश्वव्यापी पहुँच’ खुम्चिन सक्छ ।
४. प्रयोगकर्ताको गोपनीयता र डाटा सुरक्षा
नयाँ स्वामित्वले प्रयोगकर्ताको डाटा अब अमेरिकी सर्भरहरूमा मात्र भण्डारण हुने सुनिश्चित गरेको छ । यसले गर्दा प्रयोगकर्ताहरू आफ्नो व्यक्तिगत जानकारी सुरक्षित रहनेमा विश्वस्त हुन सक्छन्, तर यसकै आधारमा देखाइने व्यक्तिगत विज्ञापन (Personalized Ads) को स्वरूप भने परिवर्तन हुन सक्छ ।
