काठमाण्डौ — विश्वका धनाढ्य जेफ बेजोसको अन्तरिक्ष कम्पनी ‘ब्लू ओरिजिन’ ले सेटलाइट इन्टरनेटको क्षेत्रमा अहिलेसम्मकै उच्च गतिको ‘टेरावेभ’ (TeraWave) नेटवर्क घोषणा गरेको छ। यो प्रविधिले अन्तरिक्षबाट पृथ्वीको कुनै पनि कुनामा ६ टिबिपिएस (६ हजार जिबिपिएस) सम्मको तीव्र र सममित (Symmetrical) डेटा गति उपलब्ध गराउनेछ।
अहिलेसम्म सञ्चालनमा रहेका अन्य सेटलाइट सेवाहरूभन्दा धेरै गुणा शक्तिशाली मानिएको यो नेटवर्कले विशेष गरी ठूला उद्योग, डेटा सेन्टर र सरकारी निकायहरूलाई लक्षित गरेको छ।
५,४०८ सेटलाइटको विशाल सञ्जाल
मेटा र स्पेसएक्स जस्ता प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूलाई चुनौती दिँदै ब्लु ओरिजिनले दुईवटा फरक कक्षमा सेटलाइटहरू राख्ने योजना बनाएको छ:
- तल्लो कक्ष (LEO): यहाँ ५,२८० वटा सेटलाइट रहनेछन्, जसले रेडियो फ्रिक्वेन्सी (Q/V-band) मार्फत प्रत्येक ग्राहकलाई १४४ जिबिपिएस (144 Gbps) सम्मको गति दिनेछ।
- मध्यम कक्ष (MEO): यहाँ १२८ वटा उच्च क्षमताका सेटलाइट रहनेछन्, जसले लेजर (Optical) लिङ्कको प्रयोग गरी ६ टिबिपिएस (6 Tbps) सम्मको विशाल डेटा प्रवाह गर्नेछन्।
किन ल्याइयो टेरावेभ?
कम्पनीका अनुसार यो सेवा सामान्य सर्वसाधारणका लागि भन्दा पनि ‘मिशन-क्रिटिकल’ कामका लागि डिजाइन गरिएको हो। यसका मुख्य विशेषताहरू यसप्रकार छन्:
१. अपलोड र डाउनलोड बराबर: प्रायः इन्टरनेटमा डाउनलोडभन्दा अपलोड ढिलो हुन्छ, तर टेरावेभले दुवैतर्फ बराबर गति (Symmetrical Speed) दिनेछ।
२. फाइबरको विकल्प: विकट क्षेत्र, दुर्गम अनुसन्धान केन्द्र वा ग्रामीण उद्योगहरू जहाँ जमिनमुनि अप्टिकल फाइबर पुर्याउन असम्भव छ, त्यहाँ यसले उच्च गतिको फाइबर जस्तै सेवा दिनेछ।
३. नेटवर्क लचिलोपन: प्राकृतिक प्रकोप वा साइबर आक्रमणका कारण जमिनको इन्टरनेट काटिए पनि यो स्पेस नेटवर्कले सेवालाई निरन्तरता दिने ‘ब्याकअप’ को काम गर्नेछ।
सन् २०२७ देखि प्रक्षेपण सुरु हुने
ब्लू ओरिजिनले यो विशाल नेटवर्कको प्रक्षेपण सन् २०२७ को अन्तिम त्रैमासिक (Q4 2027) देखि सुरु गर्ने योजना बनाएको छ। कम्पनीको आफ्नै ‘न्यू ग्लेन’ (New Glenn) रकेटमार्फत यी सेटलाइटहरू अन्तरिक्षमा पठाइनेछ।
अमेजनको आफ्नै ‘प्रोजेक्ट कुइपर’ (Project Kuiper) ले आम उपभोक्तालाई लक्षित गरिरहँदा, ब्लु ओरिजिनको यो ‘टेरावेभ’ ले भने अर्बौंको कारोबार गर्ने कर्पोरेट क्षेत्र र रक्षा प्रणालीमा आफ्नो पकड जमाउने देखिएको छ। प्रविधि विज्ञहरूले यसलाई अन्तरिक्षमा ‘डेटा हाइवे’ निर्माणको सुरुवातको रूपमा लिएका छन्।
