काठमाण्डौ — जेफ बेजोसको अन्तरिक्ष कम्पनी ‘ब्लू ओरिजिन’ ले आफ्ना डलरधनी पर्यटकहरूलाई अन्तरिक्षको सयर गराउने उडानहरू तत्कालका लागि स्थगित गरेको छ। नासाको महत्त्वाकांक्षी ‘आर्टमिस’ (Artemis) मिशनअन्तर्गत चन्द्रमामा मानव अवतरण गराउने ‘लुनार ल्यान्डर’ निर्माणमा पूर्ण रूपमा केन्द्रित हुन कम्पनीले यस्तो निर्णय लिएको हो।
अन्तरिक्ष पर्यटनमा ‘ब्लू ओरिजिन’ र एलन मस्कको ‘स्पेसएक्स’ बीच तीव्र प्रतिस्पर्धा भइरहेका बेला बेजोसको कम्पनीले आफ्नो प्राथमिकता परिवर्तन गरेको छ।
नासाको ‘ब्लू मुन’ मिशनमा केन्द्रित
ब्लू ओरिजिनले नासाबाट चन्द्रमामा मानव ओराल्ने ल्यान्डर बनाउन ३.४ अर्ब डलरको ठेक्का पाएको छ। कम्पनीले विकास गरिरहेको ‘ब्लू मुन’ (Blue Moon) नामक ल्यान्डरले आर्टमिस-५ मिशनमार्फत अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई चन्द्रमाको सतहमा उतार्नेछ।
कम्पनीका अनुसार अन्तरिक्ष पर्यटनका लागि प्रयोग भइरहेको ‘न्यू शेफर्ड’ (New Shepard) रकेटका प्राविधिक र इन्जिनियरहरूलाई अब चन्द्रमा अभियानको ‘क्रिटिकल’ काममा खटाइनेछ।
के अब पर्यटकहरू अन्तरिक्ष जान पाउँदैनन्?
कम्पनीले अन्तरिक्ष पर्यटन पूर्ण रूपमा बन्द नगरेको तर केही समयका लागि “पज” (Pause) मात्र गरेको स्पष्ट पारेको छ। ‘न्यू शेफर्ड’ मार्फत हुने उप-कक्षीय (Sub-orbital) उडानहरू केही समय रोकिनेछन्। यसले गर्दा अन्तरिक्ष यात्राको पर्खाइमा रहेका धनाढ्य पर्यटकहरूले अब केही समय कुर्नुपर्नेछ।
अन्तरिक्ष पर्यटन रोकिनुको मुख्य कारणहरू:
- श्रोत साधनको व्यवस्थापन: ल्यान्डर निर्माणका लागि आवश्यक पर्ने जनशक्ति र प्राविधिक स्रोतलाई एकै ठाउँमा केन्द्रित गर्न।
- समय सीमाको चाप: नासाले सन् २०२९ सम्ममा चन्द्रमामा मानव अवतरण गराउने लक्ष्य राखेकाले ‘ब्लू मुन’ को कामलाई तीव्रता दिनु अनिवार्य छ।
- ठूला रकेटमा लगानी: कम्पनीले आफ्नो शक्तिशाली रकेट ‘न्यू ग्लेन’ (New Glenn) को प्रक्षेपणमा समेत ध्यान दिइरहेको छ।
नासा र ब्लू ओरिजिनको सहकार्य
नासाले चन्द्रमामा स्थायी बसोबास र मंगल ग्रहको यात्राको तयारीका लागि निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराउँदै आएको छ। स्पेसएक्सले ‘स्टारशिप’ मार्फत पहिलो चरणको काम गरिरहँदा ब्लू ओरिजिनलाई दोस्रो विकल्पको रूपमा छानिएको छ।
“चन्द्रमामा मानिसलाई सुरक्षित रूपमा उतार्नु र फर्काउनु हाम्रो पहिलो प्राथमिकता हो,” ब्लू ओरिजिनका एक अधिकारीले भनेका छन्, “पर्यटनभन्दा विज्ञान र अन्वेषण अहिलेको आवश्यकता हो।”
