काठमाण्डौ — आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) एजेन्टहरूको प्रयोग अहिले विश्वका करिब ८० प्रतिशत कम्पनीहरूमा पुगिसकेको छ । तर यी एजेन्टहरूलाई सही ढङ्गले काम गराउन ठूलो मात्रामा ‘डेटा’ (तथ्याङ्क) को आवश्यकता पर्दछ । एउटा पछिल्लो अध्ययनका अनुसार ४२ प्रतिशत कम्पनीहरूलाई एउटा एआई एजेन्ट सफल बनाउन कम्तीमा आठवटा फरक-फरक स्रोतको डेटा आवश्यक पर्दछ ।
अहिले प्रविधि जगतमा एउटा नयाँ बहस सुरु भएको छ एआई एजेन्टहरूले बाह्य डेटा कसरी लिने ? वेबसाइटबाट सिधै विवरण तान्ने ‘स्क्र्यापिङ’ विधि रोज्ने कि महँगो तर आधिकारिक ‘एपीआई’ (API) ?
वेब स्क्र्यापिङ, सस्तो तर जोखिमपूर्ण
वेब स्क्र्यापिङ यस्तो विधि हो जहाँ एआईले मानिसले जस्तै इन्टरनेटका विभिन्न साइटहरू चहारेर विवरणहरू सङ्कलन गर्दछ ।
- फाइदा: यो विधि निकै फराकिलो र ताजा छ । यसका लागि कसैको अनुमति पर्खनु पर्दैन र बजारमा उपलब्ध पछिल्ला जानकारी (जस्तै: सामानको मूल्य, नयाँ समाचार वा मौज्दात) तुरुन्तै पाउन सकिन्छ ।
- बेफाइदा: विज्ञहरू यसलाई ‘बालुवामा घर बनाउनु’ जस्तै मान्छन् । वेबसाइटको डिजाइन थोरै परिवर्तन हुनेबित्तिकै यो विधि फेल हुन सक्दछ । साथै यसमा कानुनी झमेला र ‘काप्चा’ (CAPTCHA) जस्ता प्राविधिक अवरोधहरू खेप्नुपर्ने हुन्छ ।
आधिकारिक एपीआई (API), महँगो तर भरपर्दो
यसमा सम्बन्धित कम्पनीसँग सम्झौता गरेर सिधै उसको सर्भरबाट ‘स्ट्रक्चर्ड’ डेटा लिइन्छ ।
- फाइदा: यसमा प्राप्त हुने डेटा सफा, व्यवस्थित र सुरक्षित हुन्छ । बैंकिङ, स्वास्थ्य र ठूला वित्तीय निर्णयहरू गर्ने एआईका लागि यो सबैभन्दा भरपर्दो विकल्प हो । यसमा कानुनी सुरक्षा समेत हुन्छ ।
- बेफाइदा: यो निकै महँगो हुन्छ र यसका लागि महिनौँसम्म सम्झौताको झन्झटिलो प्रक्रिया कुर्नुपर्ने हुन सक्दछ । कतिपय कम्पनीहरूले जुनसुकै बेला सेवा शुल्क बढाउन वा पहुँच बन्द गरिदिन पनि सक्छन् ।
कुन बेला कुन विधि रोज्ने ?
विज्ञहरूका अनुसार एआई एजेन्टको प्रकृति हेरेर डेटाको विधि रोज्नुपर्दछ:
- स्क्र्यापिङ: बजार अनुसन्धान, प्रतिस्पर्धीको विश्लेषण वा सामाजिक सञ्जालको ट्रेन्ड बुझ्न यो उपयोगी हुन सक्दछ ।
- एपीआई: यदि एआईले ऋण स्वीकृत गर्ने, बिरामीको रिपोर्ट जाँच गर्ने वा ठूलो कारोबार गर्ने जस्ता संवेदनशील काम गर्छ भने आधिकारिक एपीआई नै अनिवार्य हुन्छ ।
हाइब्रिड मोडल, भविष्यको बाटो
अहिलेका धेरैजसो सफल कम्पनीहरूले ‘हाइब्रिड’ (मिश्रित) बाटो रोजिरहेका छन् । महत्त्वपूर्ण र गोप्य विवरणका लागि एपीआई प्रयोग गर्ने र बजारको ताजा हलचल बुझ्नका लागि वेब स्क्र्यापिङलाई पूरकका रूपमा लिने गरिएको छ ।
एआई एजेन्टलाई डेटा दिनु मात्र ठूलो कुरा होइन, सही समयमा सही र विश्वसनीय डेटा दिनु मुख्य कुरा हो । अन्ततः एआईको सफलता त्यसले लिने डेटाको शुद्धता र विश्वसनीयतामा निर्भर हुने देखिन्छ ।