काठमाण्डौ — युरोपको सबैभन्दा ठूलो दूरसञ्चार कम्पनी ‘ड्युचे टेलिकम’ (Deutsche Telekom) ले प्रविधि क्षेत्रमा आत्मनिर्भर बन्ने लक्ष्यका साथ चिनियाँ कम्पनी हुवावे र अमेरिकी ‘हाइपरस्केलर’ (गुगल, माइक्रोसफ्ट, अमेजन) सँगको परम्परागत निर्भरता तोड्ने घोषणा गरेको छ। जर्मनीको यो अग्रणी टेलिकमले आफ्नो नयाँ क्लाउड पूर्वाधारमा ‘टेक्नोलोजी सोभरेन्टी’ (प्राविधिक सार्वभौमिकता) लाई मुख्य एजेन्डा बनाएको हो।
अमेरिकी राजनीतिमा देखिने अनिश्चितता र प्रविधिलाई ‘हतियार’ का रूपमा प्रयोग गर्न सक्ने जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै ड्युचे टेलिकमले आफ्नै स्थानीय क्लाउड विकल्प तयार पारेको छ।
हुवावे र अमेरिकी सफ्टवेयरमुक्त क्लाउड
ड्युचे टेलिकमले हालै सार्वजनिक गरेको ‘टी-क्लाउड पब्लिक’ (T Cloud Public) मा कुनै पनि अमेरिकी हाइपरस्केलरका सफ्टवेयर वा सेवाहरू प्रयोग नगरिएको दाबी गरेको छ। अझ रोचक कुरा त के छ भने, म्युनिखमा रहेको कम्पनीको ‘इन्डस्ट्रियल एआई क्लाउड’ (Industrial AI Cloud) बाट चिनियाँ विक्रेता हुवावेलाई पूर्ण रूपमा हटाइएको छ।
यसअघि कम्पनीको ‘ओपन टेलिकम क्लाउड’ हुवावेको प्रविधिमा आधारित रहेको र त्यसलाई केवल अमेरिकी सेवा पुन: बिक्रि गर्ने माध्यमका रूपमा लिइने गरिएकोमा, अहिलेको नयाँ प्रयास भने पूर्ण रूपमा भिन्न र स्वतन्त्र रहेको कम्पनीको भनाइ छ।
‘जर्मनी स्ट्याक’ को अवधारणा
हुवावे र अमेरिकी प्रविधिको विकल्पका रूपमा ड्युचे टेलिकमले ‘कुबर्नेट्स’ (Kubernetes) जस्ता ओपन-सोर्स प्रणाली र जर्मन सफ्टवेयर कम्पनी ‘एसएपी’ (SAP) सँगको सहकार्यलाई अघि बढाएको छ। कम्पनीले यसलाई ‘जर्मनी स्ट्याक’ (Germany Stack) को नाम दिएको छ, जसको अर्थ यसमा प्रयोग हुने प्रविधि र साझेदारहरू स्थानीय नै हुनेछन्।
स्पेनिस टेलिफोनिका जस्ता प्रतिस्पर्धीहरूले अमेजन (AWS) मा भर परिरहेका बेला, ड्युचे टेलिकमले आफ्नै ‘टी-कास’ (T-CaaS) नामक ओपन-सोर्स प्लेटफर्म विकास गरेको छ।
‘प्राविधिक सार्वभौमिकता’ अझै पनि चुनौती
ड्युचे टेलिकमका सीईओ तिमोथियस होटगेसका अनुसार ‘डाटा सार्वभौमिकता’ र ‘सञ्चालन सार्वभौमिकता’ मा कम्पनी १०० प्रतिशत सफल भए पनि ‘प्राविधिक सार्वभौमिकता’ मा भने अझै चुनौती छ।
जर्मनी वा युरोपमा आफ्नै अत्याधुनिक चिपसेटहरू नभएका कारण कम्पनी अझै पनि अमेरिकी चिप निर्माता ‘एनभिडिया’ (Nvidia) मा निर्भर हुनुपरेको छ। म्युनिखको डेटा सेन्टरमा १० हजार थान अत्याधुनिक ‘ब्ल्याकवेल जीपीयू’ (Blackwell GPUs) जडान गर्न कम्पनीले एनभिडियासँग १ अर्ब युरो बराबरको लगानी साझेदारी गरेको छ।
हाइपरस्केलरसँगको असमान प्रतिस्पर्धा
ड्युचे टेलिकमले २०२६ सम्ममा अमेरिकी हाइपरस्केलरहरूसँग फिचरमा बराबरी गर्ने लक्ष्य राखे पनि यो बाटो सहज भने छैन। स्रोत र लगानीका हिसाबले अमेरिकी कम्पनीहरू निकै अगाडि छन्। उदाहरणका लागि, सन् २०२४ मा माइक्रोसफ्टले अनुसन्धान र विकास (R&D) मा ३२ अर्ब डलर खर्च गर्दा ड्युचे टेलिकमको खर्च निकै न्यून छ।
अहिले युरोपेली क्लाउड बजारको ७० प्रतिशत हिस्सा अमेजन, माइक्रोसफ्ट र गुगलको कब्जामा छ भने ड्युचे टेलिकमको हिस्सा केवल २ प्रतिशत मात्रै छ।
किन आवश्यक छ आफ्नै क्लाउड?
अमेरिकी राजनीति र व्यापारिक नीतिहरूमा आउन सक्ने अस्थिरताले युरोपेली कम्पनीहरूको डेटा र सेवा जुनसुकै बेला अवरुद्ध हुन सक्ने त्रास युरोपमा छ। यस्तो अवस्थामा एआई र भू-राजनीतिले सार्वभौमिकताको परिभाषा बदलिदिएको छ। ड्युचे टेलिकमको यो कदमलाई युरोपले प्रविधिमा कसैको मुख ताक्न नपरोस् भन्ने दीर्घकालीन रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ।
