काठमाण्डौ — सामाजिक सञ्जालको दिग्गज कम्पनी मेटाले आफ्नो स्मार्ट चश्मालाई थप शक्तिशाली र अत्याधुनिक बनाउन ‘फेसियल रिकग्निसन’ (अनुहार चिन्न सक्ने) प्रविधि थप्ने तयारी गरेको छ । पछिल्लो रिपोर्ट अनुसार मेटाले आफ्ना चश्माहरूमा एआई (AI) मार्फत मानिसको पहिचान गर्न सक्ने फिचर एकीकृत गर्न लागेको हो ।
यो प्रविधि लागू भएपछि मेटाको स्मार्ट चश्मा लगाउने व्यक्तिले आफ्नो अगाडि उभिएको अपरिचित व्यक्तिको अनुहार स्क्यान गरेर उसको नाम र इन्टरनेटमा उपलब्ध सार्वजनिक जानकारीहरू तुरुन्तै पत्ता लगाउन सक्नेछ ।
चश्माले कसरी चिन्छ मान्छे ?
मेटाले हालै बजारमा ल्याएको ‘रे–बन मेटा स्मार्ट ग्लास’ (Ray-Ban Meta Smart Glasses) मा यो नयाँ फिचर थप्न लागिएको हो । चश्मामा जडान गरिएको क्यामेराले अगाडिको व्यक्तिको अनुहार स्क्यान गर्नेछ र मेटाको डेटावेस वा इन्टरनेटमा उपलब्ध प्रोफाइलहरूसँग तुलना गरी उक्त व्यक्तिको पहिचान गर्नेछ ।
कम्पनीले यसलाई विशेष गरी ‘स्मार्ट असिस्टेन्ट’ का रूपमा प्रयोग गर्ने लक्ष्य राखेको छ । यसले प्रयोगकर्तालाई उनीहरूले पहिले भेटेका तर नाम बिर्सिएका व्यक्तिहरू चिन्न मद्दत गर्ने दाबी गरिएको छ ।
गोपनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न
मेटाको यो तयारीसँगै व्यक्तिगत गोपनीयता (Privacy) को विषयमा विश्वभर नयाँ बहस सुरु भएको छ । प्रविधि विज्ञहरूले यो फिचरले सर्वसाधारणको गोपनीयतामा गम्भीर असर पार्न सक्ने भन्दै चेतावनी दिएका छन् ।
बाटोमा हिँडिरहेको वा सार्वजनिक स्थानमा रहेको कुनै पनि व्यक्तिको मञ्जुरी विना नै उसको पहिचान खुल्ने हुनाले यसले अनावश्यक निगरानी र ‘डिजिटल स्टकिङ’ को जोखिम बढाउने देखिन्छ । मेटाले भने यो फिचर हाल आन्तरिक परीक्षणको चरणमा रहेको र सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध गराउनुअघि गोपनीयता सम्बन्धी कडा मापदण्ड बनाइने दाबी गरेको छ ।
प्रविधि बजारमा नयाँ होडबाजी
स्मार्ट वेयरबल्स (Smart Wearables) को बजारमा अहिले ठूला कम्पनीहरूबीच प्रतिस्पर्धा तीव्र छ । एप्पलको ‘भिजन प्रो’ र गुगलका स्मार्ट डिभाइसहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्न मेटाले फेसियल रिकग्निसन र एआईलाई आफ्नो मुख्य हतियार बनाउन खोजेको विश्लेषण गरिएको छ ।
नेपाल जस्ता देशहरूमा जहाँ व्यक्तिगत डेटा सुरक्षा सम्बन्धी कानुनहरू अझै परिपक्व भइसकेका छैनन् यस्ता प्रविधिको प्रवेशले नयाँ कानुनी र सामाजिक चुनौतीहरू थप्ने निश्चित देखिन्छ ।
