काठमाण्डौ — सञ्चार प्रविधिको क्षेत्रमा सक्रिय एलएमटी ग्रुप (LMT Group) ले इन्टरनेट र सञ्चार सेवा नपुगेका दुर्गम स्थानहरूका लागि क्रान्तिकारी ‘डुअल–मोड’ स्याटेलाइट आईओटी (IoT) मोड्युल विकास गर्ने भएको छ। युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सी (ESA) सँगको १२ महिने साझेदारीमा एलएमटीले यस्तो प्रविधि बनाउन लागेको हो जसले मोबाइल नेटवर्क नभएको ठाउँमा सिधै स्याटेलाइटसँग जोडिएर इन्टरनेट सेवा सुचारु राख्नेछ।
यो परियोजना विशेष गरी समुद्र, पहाड, घना जङ्गल र मोबाइल टावर नपुगेका दुर्गम क्षेत्रका लागि केन्द्रित छ जहाँ ‘आउट अफ रेन्ज’ (नेटवर्क नहुने) समस्या सधैँका लागि अन्त्य हुने दाबी गरिएको छ।
के हो ‘डुअल–मोड’ प्रविधि र यसले कसरी काम गर्छ?
अहिलेसम्मका आईओटी (Internet of Things) उपकरणहरू कि त जमिनको मोबाइल नेटवर्कमा भर पर्दथे वा महँगो र छुट्टै खालको स्याटेलाइट इन्टरनेटमा। एलएमटीले बनाउन लागेको नयाँ मोड्युलले यी दुवै प्रविधिलाई एउटै चिपमा समेट्नेछ।
- स्वचालित नेटवर्क स्विच: जब कुनै उपकरण मोबाइल नेटवर्क (Terrestrial Network) को पहुँचभन्दा बाहिर जान्छ यो मोड्युलले कुनै मानवीय हस्तक्षेप बिना नै स्वतः स्याटेलाइट नेटवर्क (Non-Terrestrial Network) सँग सम्पर्क स्थापित गर्छ।
- सरल कमान्ड प्रणाली: कम्पनीले यस्तो ‘सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट किट’ (SDK) समेत बनाउँदैछ जसले जटिल स्याटेलाइट नियन्त्रण प्रणालीलाई साधारण कमान्डमा बदल्नेछ। यसले गर्दा डेभलपरहरूलाई यो प्रविधि प्रयोग गर्न सजिलो हुनेछ।
किन आवश्यक छ यो प्रविधि?
एलएमटीका उपाध्यक्ष इन्ग्मार्स पुकिसका अनुसार हाल बजारमा उपलब्ध स्याटेलाइट उपकरणहरू निकै जटिल, महँगा र कम पावर भएका आईओटी उपकरणका लागि अनुपयुक्त छन्। एलएमटीले यो अवरोध हटाउन सहर, ग्रामीण भेग र मोबाइल कभरेज नभएका ठाउँमा पनि एकैनासले चल्ने किफायती मोड्युल ल्याउन लागेको हो। यसले गर्दा कम्पनीहरूलाई अन्तरिक्ष र दूरसञ्चार क्षेत्रका नयाँ कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुन सजिलो हुनेछ।
अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी र भविष्यको लक्ष्य
यस परियोजनामा एलएमटीले स्याटेलाइट अपरेटर ‘साटेलियोट’ (Sateliot) सँग सहकार्य गरेको छ। साटेलियोटका अनुसार यो परियोजनाले ५जी एनटीएन (5G NTN) प्रविधिलाई व्यावसायिक रूपमा बजारमा ल्याउन र स्याटेलाइट आईओटी सेवालाई आम मानिसको पहुँचमा पुर्याउन मद्दत गर्नेछ।
यसअघि एलएमटीले ५जी नेटवर्क र स्याटेलाइट रिसिभरको प्रयोग गरेर उच्च क्षमताको मौसम पूर्वानुमान प्रणाली समेत प्रदर्शन गरिसकेको छ जसले विद्यमान दूरसञ्चार पूर्वाधारलाई नै मौसम सेन्सरका रूपमा प्रयोग गर्न सकिने देखाएको थियो।
डिजिटल अर्थतन्त्रमा ‘नेटवर्क छैन’ भन्ने वाक्यलाई इतिहास बनाउने लक्ष्यका साथ सुरु भएको यो परियोजनाले विश्वव्यापी सञ्चार प्रणालीमा ठूलो परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। विशेष गरी ढुवानी (Logistics), कृषि र वातावरणीय अनुसन्धानका क्षेत्रमा यो प्रविधि कोशेढुङ्गा सावित हुन सक्छ।
