काठमाण्डौं — आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) को विकाससँगै यो प्रविधि अहिले साइबर अपराधीहरूका लागि खतरनाक हतियार बन्न थालेको छ। हालै एक अज्ञात ह्याकरले एआई च्याटबोट ‘क्लाउड’ (Claude) र ‘च्याटजीपीटी’ लाई झुक्याएर मेक्सिकोका विभिन्न सरकारी निकायको १५० गिगाबाइट (GB) संवेदनशील डेटा चोरी गरेको खुलासा भएको छ।
यस घटनाले एआई टुल्सको सुरक्षा र विश्वसनीयतामाथि मात्र होइन नागरिकको गोपनीयतामाथि समेत गम्भीर प्रश्न खडा गरिदिएको छ। इजरायली साइबर सुरक्षा कम्पनी ‘ग्याम्बिट सेक्युरिटी’ ले सार्वजनिक गरेको रिपोर्टअनुसार ह्याकरले एआईलाई भ्रममा पारेर मेक्सिकोको संघीय कर प्राधिकरणदेखि निर्वाचन आयोगसम्मको अति सुरक्षित डिजिटल प्रणालीभित्र अनधिकृत रूपमा प्रवेश गरेका हुन्।
यसरी जालमा फस्यो एआई च्याटबोट
ह्याकरले एआई च्याटबोटलाई झुक्याउन निकै चलाखीपूर्ण तरिका अपनाएको पाइएको छ। उनले स्पेनिस भाषामा क्लाउडलाई निर्देशन दिँदै आफू ‘बग बाउन्टी’ (प्रणालीको कमजोरी पत्ता लगाउने वैधानिक काम) मा संलग्न रहेको झुटो दाबी गरेका थिए।
आफूले ‘राम्रो काम’ गरिरहेको भ्रममा परेर एआईले ह्याकरलाई सरकारी वेबसाइटका कमजोरीहरू खोज्न, कोडिङ (Script) तयार पार्न र डेटा चोरी गर्ने प्रक्रियालाई स्वचालित (Automate) बनाउन मद्दत गर्यो। जब क्लाउडबाट पर्याप्त जानकारी पाउन छाड्यो ह्याकरले ओपनएआईको ‘च्याटजीपीटी’ को समेत सहारा लिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ। च्याटजीपीटीले उनलाई नेटवर्कभित्र कसरी छिर्ने र पक्राउ पर्नबाट कसरी जोगिने भन्ने उपाय समेत सुझाएको थियो।
१९ करोड नागरिकको विवरण जोखिममा
चोरी भएको १५० जीबी डेटामा मेक्सिकोका झन्डै १९ करोड करदाताहरूको रेकर्ड, मतदाता नामावली, सरकारी कर्मचारीहरूको परिचयपत्र र नागरिक पञ्जीकरणका महत्वपूर्ण फाइलहरू समावेश छन्। यो साइबर आक्रमण गत डिसेम्बरदेखि सुरु भई करिब एक महिनासम्म चलेको अनुसन्धानले देखाएको छ।
मेक्सिको सिटीको सिभिल रजिस्ट्री र मन्टेरीको खानेपानी एजेन्सी समेत यसबाट प्रभावित भएका छन्। यद्यपि केही सरकारी निकायहरूले भने ठूलो परिमाणमा डेटा चोरी भएको कुरालाई अस्वीकार गर्दै सुरक्षा मजबुत रहेको दाबी गरेका छन्।
एआईको प्रयोगले साइबर हमला झन् खतरनाक
सन् २०२५ र २०२६ का विभिन्न साइबर सुरक्षा रिपोर्टहरूले एआईको सहयोगमा हुने हमलाहरू डरलाग्दो रूपमा बढिरहेको देखाएका छन्।
- तीव्र गति: ‘क्राउडस्ट्राइक’ को २०२६ को रिपोर्टअनुसार एआईको मद्दतले ह्याकरहरूले औसतमा २९ मिनेटभित्रै कुनै पनि सिस्टममा छिरेर डेटा चोरी गर्न सक्छन्।
- हमलामा वृद्धि: सन् २०२४ को तुलनामा २०२५ मा एआईमा आधारित साइबर हमलामा ८९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।
- फिसिङमा सुधार: एआईको प्रयोगले गर्दा अब ह्याकरहरूले संसारको जुनसुकै भाषामा व्याकरणको त्रुटिबिना ठ्याक्कै सक्कली देखिने ‘फिसिङ’ इमेलहरू पठाउन थालेका छन्।
सुरक्षा थप चुनौतीपूर्ण
यस घटनापछि एआई निर्माण गर्ने कम्पनी ‘एन्थ्रोपिक’ ले ह्याकरको एकाउन्ट बन्द गरिदिएको छ। कम्पनीले आगामी दिनमा आफ्नो नयाँ मोडल ‘क्लाउड ओपस ४.६’ मा यस्ता दुरुपयोग रोक्न थप सुरक्षा फिचरहरू राख्ने बताएको छ।
विज्ञहरूका अनुसार यति ठूलो परिमाणमा नागरिकको विवरण चोरी हुनुले भविष्यमा जासुसी वा ठूला वित्तीय अपराधको जोखिम बढाएको छ। एकातिर एआईले मानव जीवन सहज बनाइरहेको छ भने अर्कोतिर अपराधीहरूले यसलाई ‘डिजिटल हतियार’ का रूपमा प्रयोग गर्दा विश्वभरकै सुरक्षा संयन्त्रलाई चुनौती थपिएको छ।
