काठमाण्डौं — पछिल्लो समय आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) को प्रयोग गरी बनाइने ‘डीपफेक’ भिडियोहरूले विश्वभर चुनौती थपिरहेका बेला युट्युबले यसको नियन्त्रणका लागि महत्वपूर्ण सफ्टवेयर विकास गरेको छ। युट्युबले आफ्नो नयाँ Likeness Detection (लाइकनेस डिटेक्सन) प्रविधिलाई अब मनोरञ्जन क्षेत्रका कलाकार तथा सेलिब्रेटीहरूका लागि पनि उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको छ।
मंगलबार एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै युट्युबले सेलिब्रेटीहरूको अनुमतिबिना उनीहरूको अनुहार प्रयोग गरी बनाइएका एआई सामग्रीहरू पहिचान गर्न यो प्रविधि ल्याइएको जानकारी दिएको छ।
के हो लाइकनेस डिटेक्सन प्रविधि?
यो प्रविधि युट्युबको प्रचलित Content ID (कन्टेन्ट आईडी) सिस्टमसँग मिल्दोजुल्दो छ। जसरी कन्टेन्ट आईडीले प्रतिलिपि अधिकार (कपीराइट) सुरक्षित गरिएका सामग्रीहरू पहिचान गर्छ त्यसरी नै यो नयाँ फिचरले एआईद्वारा सिर्जना गरिएका ‘सिमुलेटेड फेस’ (नक्कली अनुहार) पत्ता लगाउँछ।
विशेषगरी कलाकारहरूको अनुहार प्रयोग गरेर ठगी गर्ने उद्देश्यले बनाइएका विज्ञापन र भ्रमपूर्ण भिडियोहरू रोक्न यसले ठूलो मद्दत पुर्याउने विश्वास लिइएको छ।
सेलिब्रेटीलाई राहत, कसरी काम गर्छ युट्युबको नयाँ प्रविधि?
युट्युबले विकास गरेको यो प्रविधि विशेषगरी ती कलाकारहरूका लागि वरदान सावित हुने देखिएको छ जसको अनुहारको दुरुपयोग गरी ‘स्क्याम’ वा भ्रमपूर्ण विज्ञापनहरू बनाइने गरिन्छ। यस प्रविधिका मुख्य विशेषताहरू निम्न छन्:
- च्यानल नभए पनि सुरक्षा पाइने: यो सुविधा प्रयोग गर्न कलाकारहरूको आफ्नै युट्युब च्यानल हुनु अनिवार्य छैन। युट्युबले प्रणालीमा दर्ता भएका व्यक्तिहरूको अनुहारसँग मिल्ने एआई भिडियोहरू स्क्यान गर्नेछ।
- नियन्त्रणको अधिकार: यदि कसैको अनुहार एआईमार्फत प्रयोग भएको भेटिएमा सम्बन्धित व्यक्ति वा एजेन्सीले उक्त भिडियो हटाउन (रिमूभल रिक्वेस्ट), प्राइभेसी पोलिसी उल्लंघनको उजुरी दिन वा कपीराइट दाबी गर्न सक्नेछन्।
- ठूला एजेन्सीहरूको साथ: यो फिचर विकास गर्न युट्युबले हलिउडका चर्चित ट्यालेन्ट एजेन्सीहरू जस्तै CAA, UTA, WME र Untitled Management सँग सहकार्य गरेको छ।
- पाइलट प्रोजेक्टबाट विस्तार: गत वर्ष केही सीमित क्रिएटरहरूबाट सुरु गरिएको यो परीक्षणलाई यसै वर्षको सुरुमा राजनीतिज्ञ, सरकारी अधिकारी र पत्रकारहरूसम्म पुर्याइएको थियो। अब भने यो मनोरञ्जन उद्योगका लागि पनि खुला गरिएको हो।
अडियो पहिचान र व्यङ्ग्यको सीमा
युट्युबले यो प्रविधिलाई भविष्यमा थप परिष्कृत गर्दै लैजाने योजना बनाएको छ। कम्पनीका अनुसार आगामी दिनमा अनुहार मात्र नभई एआईबाट सिर्जना गरिएका ‘अडियो’ (आवाज) समेत यसले पहिचान गर्नेछ।
यद्यपि सबै प्रकारका एआई सामग्रीमा भने बन्देज लाग्ने छैन। युट्युबले आफ्नो नीति स्पष्ट पार्दै भनेको छ “प्यारोडी (Parody) र व्यङ्ग्य (Satire) का लागि बनाइएका सामग्रीहरूलाई युट्युबले सधैँ स्थान दिनेछ। यस्ता सामग्रीलाई यो प्रविधिले हटाउने छैन।”
कानुनी लडाइँमा पनि युट्युबको साथ
युट्युबले प्रविधि मात्र होइन कानुनी रूपमै यस्ता गतिविधि रोक्न पहल गरिरहेको छ। अमेरिकाको वासिङ्टन डीसीमा विचाराधीन रहेको NO FAKES Act लाई पनि युट्युबले समर्थन गरेको छ। यो कानुन पास भएमा व्यक्तिको अनुमतिबिना उनको स्वर वा अनुहार एआईमार्फत प्रयोग गर्नु गैरकानुनी हुनेछ।
हालसम्म यो प्रविधि प्रयोग गरेर कति संख्यामा भिडियोहरू हटाइए भन्ने यकिन तथ्याङ्क युट्युबले सार्वजनिक गरेको छैन। तर गत मार्चमा कम्पनीले एआईका कारण हटाइएका भिडियोहरूको संख्या हालसम्म ‘निकै कम’ रहेको उल्लेख गरेको थियो।
