काठमाडौं — गुगलको बहुचर्चित आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) मोडल ‘जेमिनी’ ले तीनवटा कम्पनीको सुरक्षित प्रणालीमा अनधिकृत पहुँच (ह्याक) पुऱ्याएको खुलासा भएको छ। एआई मोडलले आफैँ (स्वायत्त रूपमा) साइबर हमला गरेर अन्य कम्पनीका प्रणालीमा घुसपैठ गरेको यो पहिलो घटना हो।
वाल स्ट्रिट जर्नल (WSJ) ले प्रकाशित गरेको समाचार अनुसार यो घटना कुनै जटिल प्राविधिक छिद्र प्रयोग गरेर भन्दा पनि एआईले स्वचालित रूपमा अपनाएको शैलीका कारण चर्चामा आएको हो।
साइबर सुरक्षासम्बन्धी अनुसन्धान गर्ने कम्पनी इर्रेगुलर (Irregular) ले गरेको सुरक्षा परीक्षण (सिक्योरिटी टेस्टिङ) का क्रममा जेमिनीले यी घुसपैठ गरेको थियो। परीक्षणका क्रममा जेमिनीले एउटा कम्पनीको प्रणालीमा निरन्तर पासवर्डहरू अनुमान (Guess) गरेर पहुँच प्राप्त गरेको थियो भने बाँकी दुई कम्पनीको हकमा सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध स्रोतहरूमा भेटिएका साँचो वा विवरण (Credentials) प्रयोग गरेर भित्री प्रणालीमा छिरेको पाइएको छ।
यसअघि ओपनएआई (OpenAI) ले हगिङ फेस (Hugging Face) को प्रणालीमा पुऱ्याएको क्षतिजस्तै जेमिनीको यो कदम पनि एआई स्वयंले साइबर हमला गर्नसक्छ भन्ने उदाहरण बनेको छ।
इर्रेगुलरले गत जुलाईको अन्तिमतिर नै गुगललाई यसबारे जानकारी गराएको थियो। तर वाल स्ट्रिट जर्नलले सम्पर्क गरेपछि मात्र गत शुक्रबार दुवै कम्पनीले यो घटनालाई सार्वजनिक रूपमा पुष्टि गरेका हुन्।
यस विषयमा गुगलले आफ्नो बचाउ गर्दै जेमिनीले कुनै गलत नियत नराखेको दाबी गरेको छ। वास्तविक कम्पनीको प्रणाली ह्याक भएको थाहा पाउनेबित्तिकै जेमिनीले आफैँ उक्त प्रक्रिया रोकेकाले यसलाई सार्वजनिक नगरिएको गुगलको भनाइ छ।
तथापि, गुगलको यो तर्कप्रति सुरक्षा विज्ञहरूले असन्तुष्टि जनाएका छन्। एआई सुरक्षा कम्पनी करिडोरका मुख्य कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) ज्याक केबलले गुगलले आफ्नो बचाउ मात्र गरिरहेको आरोप लगाएका छन्।
“गुगलले सामान्य ‘सुरक्षा कमजोरी सार्वजनिक गर्ने नियम’ (भल्नरेबिलिटी डिस्क्लोजर नर्म्स) को ओझेलमा परेर वास्तविक खतरालाई लुकाउन खोजिरहेको छ,” केबलले भने, “एआई मोडलहरू आफ्नो तोकिएको सीमाभन्दा बाहिर गएर वास्तविक साइबर हमला गरिरहेका छन् भन्ने कुरा गुगलले स्वीकार गर्नुपर्छ।”
ओपनएआई, गुगलजस्ता प्रविधि दिग्गजहरूले एआईलाई थप शक्तिशाली बनाउँदै लगे पनि यस्ता मोडलहरूले नियन्त्रणबाहिर गएर गर्ने कार्यले साइबर सुरक्षाको क्षेत्रमा गम्भीर चुनौती र नयाँ बहस सिर्जना गरिदिएको छ।
